အေစာင့္အေရွာက္

အေစာင့္အေရွာက္

ဘ၀ခရီးလမ္းက ၾကမ္းတမ္းလွပါတယ္။ အဲဒီလုိ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ဘ၀ခရီးလမ္းကို ေလ်ာက္လွမ္းေနတဲ့သူတိုင္း အေစာင့္အေရွာက္ဆုိတာ အမွန္တကယ္ လုိအပ္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဘုရားကေတာ့ ဓေမၼာ ဟေ၀ ရကၡတိ ဓမၼစာရီ-လုိ႔ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

တရားက်င့္သူကို ကိုယ္က်င့္တဲ့တရားက ျပန္လည္ေစာင့္ေရွာက္တယ္လုိ႔ ဆိုလုိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အေစာင့္အေရွာက္ဆိုတာ ေလာကလူေတြ ထင္ေနၾကတဲ့ ဘုိးမင္းေခါင္၊ ဘုိးဘိုးေအာင္တုိ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ ကုသိုလ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုသိုလ္ရဲ႕ အေစာင့္အေရွာက္ကုိ မခံရတဲ့ သတၱ၀ါတိုင္း ေဘးသင့္တယ္။ မီးေဘး မင္းေဘး ေရေဘး ေလေဘးဆိုတာ သီးျခားမရွိပါဘူး။ အကုသိုလ္ရဲ႕ အက်ိဳးေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆုံး အပါယ္ဒုဂၢတိေဘးအထိ သင့္ေနၾကတယ္ဆိုတာ ကုသိုလ္ရဲ႕ အေစာင့္အေရွာက္ကို မခံယူၾကလုိ႔သာျဖစ္ပါတယ္။

ကုသိုလ္နဲ႔သာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အေရးအႀကီးဆုံးဆုိတာ နားလည္သေဘာေပါက္ၾက မယ္ထင္ပါတယ္။

မတက္ရင္ အထက္ မေရာက္

မတက္ရင္ အထက္ မေရာက္

လူခ်င္းအတူတူ အသက္ရွဴျခင္းကြာတယ္ဆုိတာလုိ

ကုသိုလ္အသက္ကိုသာ ရွဴမယ္ဆုိရင္ ေကာင္းတဲ့ဘက္ကို မေရာက္ႏိုင္တဲ့သူ မရွိပါဘူး။

အားမက်သင့္တဲ့ ဘ၀ကို အားရေနရင္

သစ္ေျခာက္ပင္တစ္ခုလို ဘ၀မွာ တက္လမ္းမရွိေတာ့ဘူး။

တိမ္ၾကားေရာက္ေအာင္ ပ်ံႏိုင္တဲ့ ငွက္ျဖစ္ပါေစ

အပ်ံ ပ်င္းရင္းလဲ အထက္မေရာက္သလုိ ျပန္ဆင္းရင္လဲ အထက္မေရာက္ႏုိင္ပါဘူး။

ကိုယ့္အတြက္ ဘုံကလဲ ဘ၀ဂ္အထိ၊ တရားယုံရင္လဲ မဂ္အထိ ရွိေစကာမူ

ေကာင္းမႈပိုင္းမွာ မတက္ၾကြရင္လဲ အထက္မေရာက္၊

စိတ္မ၀င္းစားေတာ့ရင္လဲ အထက္မေရာက္။

အထက္မရွိလို႔ မေရာက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။

မတက္လုိ႔ မေရာက္တာပါ။

ဆုိလုိရင္းက

သတၱ၀ါတိုင္းမွာ

ဘ၀အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ေစႏိုင္တဲ့

ဓာတ္သတၱိေတြ ရွိပါတယ္။

မသုံးဘဲ ေခ်ာင္(ေဂ်ာင္)ထိုးထားလုိ႔ ေရႊခြက္က ခြက္စုပ္ ျဖစ္ေနတာပါ။

ကိုယ့္ကို ကိုယ္ေမး အေျဖေတြ႔မယ္

ကိုယ့္ကို ကိုယ္ေမး အေျဖေတြ႔မယ္

ျမတ္ဗုဒၶသည္ ေလာကလူသားအားလုံး ခ်မ္းသာဖို႔အတြက္၊ ခ်မ္းသာေၾကာင္း တရားေတြကို ေဟာၾကားဖုိ႔အတြက္ ပြင့္ေတာ္မူခဲ့သည္။ တကယ္လဲ ခ်မ္းသာေၾကာင္း တရားေတာ္မ်ားကို (၄၅)၀ါ ကာလပတ္လုံး ေန႔ ည မနား ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တယ္။

          ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို နာၾကားရလုိ႔ ခ်မ္းသာသုခ ခံစားခြင့္ရရွိၾကတဲ့ လူ နတ္ ျဗဟၼာ သတၱ၀ါ ေတြလဲ အသေခ်ၤ အနႏၱ ေရတြက္လုိ႔ မရႏုိင္ေတာ့။

          အဲဒီလို ေကာင္းတဲ့ ဘုံ၊ ေကာင္းတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ ေကာင္းတဲ့ သုခ၊ ေကာင္းတဲ့ ကုသိုလ္၊ ေကာင္းရာ ေကာင္းေၾကာင္း တရားနာမႈေတြ ကုိယ့္မ်က္စိေအာက္မွာ ျမင္ဘူး၊ ကိုယ့္နားနဲ႔ ဆက္ဆက္ ၾကားဘူးပါလ်က္-

မေကာင္းတဲ့ တဲစုပ္ တုိက္စုပ္ေလးထဲမွာ

မေကာင္းတဲ့ ပုထုဇဥ္ အျဖစ္နဲ႔

မေကာင္းတဲ့ စိတ္ဒုကၡေတြကို

မေကာင္းတဲ့ ေသာက ေဒါသေတြနဲ႔

မေကာင္းတဲ့ စိတ္နဲ႔ ေသၿပီး

မေကာင္းတဲ့ ငရဲ သြားၾကေတာ့မလုိ႔လား။

အေမးရွိရင္ အေျဖရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ကို ကုိယ္ေမး၊ အေျဖ ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။

တရားနာမႈ အလြန္အေရးႀကီး

တရားနာမႈ အလြန္အေရးႀကီး

            တရားမနာဘူးသူအတြက္ ကုသုိလ္ျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ လြယ္မွတ္လုိ႔။ တကယ္မလြယ္ပါဘူး။ တရားနာ ဘူးသူကေတာ့ မိမိကို ထိခိုက္ဆဲေရးေနလဲ အို ၾကာၿပီးရွိတာမွတ္လုိ႔ ဆုိၿပီး ၀ိပႆနာကုသိုလ္ကို လြယ္ လြယ္ျပဳသြားတယ္။

မစင္ဆိုတာ နံၿမဲ ဓမၼတာ

လူမိုက္ဆုိတာ မုိက္ၿမဲ ဓမၼတာ

ေလာဘဆိုတာ ႀကိဳက္ၿမဲ ဓမၼတာ

ေဒါသဆိုတာ ခုိက္ၿမဲ ဓမၼတာ

ေမာဟဆုိတာ မုိက္ၿမဲ ဓမၼတာ-ပါလုိ႔

ႏွလုံးသြင္းမွန္ေတာ့လဲ ကုသိုလ္ဆုိတာ လြယ္လြယ္ျဖစ္သြားတယ္။

            ဒါေၾကာင့္ ´´ခ်မ္းသာအစ ကုသိုလ္က၊ ကုသုိလ္အစ တရားနာျခင္းက၊ ကုသိုလ္အစ ႏွလုံးသြင္း ေကာင္းမွ´´လုိ႔ ခ်မ္းသာျခင္းရဲ ႔ မူရင္းတရားကို ျမတ္ဗုဒၶက မိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဧ၀ံ ဓမၼာနိ သုတြာန ပုညကမၼာနိ ကေရာႏၱိ

ကုသိုလ္ျဖစ္ေၾကာင္း တရားေကာင္းတုိ႔ကို ၾကားနာခြင့္ရမွသာလွ်င္ လူ နတ္ နိဗၺာန္ သုံးတန္သုခ ခံစားရဘို႔ မူလအေၾကာင္း ေကာင္းက်ိဳးေပးတဲ့ ေကာင္းမႈေတြကို ျပဳႏိုင္ၾကတယ္ (သို႔မဟုတ္) ခ်မ္းသာ သုခ ခံစားခြင့္ ရရွိၾကတယ္။

            အရွင္သာရိပုတၱရာ မေထရ္ျမတ္ႀကီး ဘာျဖစ္လုိ႔ ပညာဧတဒဂ္ရတဲ့ ရဟႏၱာမေထရ္ႀကီး ျဖစ္သြား ရတာလဲလို႔ သြားေမးၾကည့္၊ တရားနာရလုိ႔ပါတဲ့။ တရားမနာရခင္က သိဥၥည္းဆရာႀကီးဆီမွာ တုံးခုန္ ဇယ္ခုတ္ လုပ္ေနရတာ။

၀ိသာခါ ေက်ာင္းအမႀကီး ဘာျဖစ္လုိ႔ ေသာတာပန္ သူေဌးမႀကီး ျဖစ္သြားရတာလဲ သြားေမး ၾကည့္၊ တရားနာရလုိ႔ပါတဲ့။ တရားမနာရခင္က သာမန္ လက္လုပ္လက္စား မိန္းမတစ္ေယာက္ပါဘဲ။

တရားနာမႈဆိုတာ ဘ၀ပန္းခင္းလမ္းရဲ ႔ ပထမဦးဆုံး ေျခလွမ္းျဖစ္တယ္။

တရားနာမႈဆိုတာ သုခ ပန္းတုိင္ရဲ ႔မ႑ိဳင္ျဖစ္လုိ႔ ပြင့္ေသာဘုရားတုိင္း တရားကိုဘဲ ေဟာပါတယ္။ အကင္းပါးသူတိုင္းကလဲ ေဟာတယ္ဆိုတာ နာေစခ်င္လို႔။

နာတယ္ဆိုတာ က်င့္ေစခ်င္လုိ႔။

က်င့္တယ္ဆုိတာ ခ်မ္းသာေစခ်င္လို႔ လုိ႔ သိၾကပါတယ္။

အာဠာ၀ကဘီလူး ေသာတာပန္ျဖစ္သြားတာ တရားနာရလုိ႔ပါ။

လူက ေခြးျဖစ္သြားတာ၊ နတ္က ငရဲက်သြားတာ၊ ရွင္ ရဟန္းေတြ အပါယ္က်တာ တရား မနာရလုိ႔ပါ။

ဒါေၾကာင့္-

အေထာပိ သကၠစၥ သုဏႏၱဳ ဘာသိတံ

            သင္တို႔ျပဳတဲ့ ေကာင္းမႈမွတစ္ပါး ဘုရားပြင့္မွ ၾကားနာရတဲ့ ဓမၼမ်ိဳးစုံ ခ်မ္းသာေၾကာင္း လမ္းညႊန္ပုံကို အာရုံတစ္ပါး စိတ္မသြားပဲ တရား၌သာ စူးစုိက္ကာလွ်င္ နာၾကားၾကကုန္ေလာ့-ဟု တိုက္တြန္းစကား အမွာထားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။    

ကုသုိလ္ရဲ ႔အစက ဘာလဲ

ကုသုိလ္ရဲ ႔ အစက ဘာလဲ

 ေကာင္းက်ဳိးဆုိတာက

အရေကာက္အားျဖင့္- ကုသိုလ္

အမ်ိဳးအစားအားျဖင့္- ဒါန သီလ သမထ ၀ိပႆနာ

အေျခခံေဖာင္ေဒးရွင္းကေတာ့- တရားနာမႈ၊ ႏွလုံးသြင္းမွန္ကန္မႈ။

အကိုင္းေလး ခ်ိဳးလာရုံနဲ႔ ပၪၥမ်ိဳးငါးပါးလုံး မသိႏိုင္ဘူး။ 

အျမစ္ပါ ႏႈတ္ျပမွ ကုိင္ခက္ ပင္စည္ အျမစ္မွီ၏-လုိ႔ သိႏုိင္သလို

ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ဆုိရုံနဲ႔ ကုသုိလ္က ေျခေထာက္ေပါက္ၿပီး ေရာက္လာတာမဟုတ္ဘူး။

ကုသုိလ္ေကာင္းမႈျဖစ္ျခင္းရဲ ႔အေၾကာင္းရင္းျဖစ္တဲ့

ႏွလုံးသြင္းမွန္ကန္မႈ၊ တရားနာမႈကိုပါ ထည့္ေျပာမွ ခ်မ္းသာျခင္းရဲ ႔ ကြင္းဆက္ကို လိုက္တတ္မယ္။

လာဆဲပါၿပီတဲ့ ဘယ္လုိလုပ္ ကုသိုလ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္မတုန္း။

ေထာင္းဆုိ ေဒါသအကုသိုလ္က အျဖစ္ဦးသြားၿပီ။ ကုသုိလ္လုပ္ခ်ိန္ မရေတာ့ဘူး။

ဆဲၾက သတ္ၾကနဲ႔ ငရဲ သြားသူသြား။ ေထာင္ထဲ သြားသူသြားနဲ႔။

ဒါ့ေၾကာင့္ ကုသိုလ္ရဲ ႔အစဟာ 

တရားနာမႈ(ဓမၼႆ၀န)နဲ႔ ႏွလုံးသြင္း မွန္ကန္မႈ (ေယာနိေသာမနသိကာရ) ျဖစ္ပါတယ္။

ကုသိုလ္ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ သူေတာ္ေကာင္းတရား နာၾကားရမယ္။ 

အရာရာမွာ အေကာင္းဘက္က ရႈျမင္သုံးသပ္ရမယ္ (၀ါ) ႏွလုံးသြင္းမွန္ကန္ရမယ္။ 

အရိယာတို႔ရဲ႕ ဒႆန

အရိယာပုဂၢိဳလ္တို႔၏ အေကာင္း၌ ဒႆနျပဳပုံ

ေကာင္းတာကုိ သတၱ၀ါတိုင္း ႀကိဳက္ၾကတယ္။

ဒါေပမဲ့ ေလာကႀကီးမွာက်ေတာ့ ေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ မေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ ကုိယ္ႀကိဳက္ရင္ ေကာင္းတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ၾကတယ္။

ကိုယ္ႀကိဳက္ရင္ ေကာင္းတာ-ဟာ ေလာကရဲ႕ ဒႆနပါဘဲ။

ကုိယ္ႀကိဳက္ရင္ ဘုႀကီးေတာင္ မျမင္-တဲ့။

ဘယ္ေလာက္ ရုပ္ဆိုးဆုိး ႀကိဳက္ရင္ ကုိယ့္မ်က္စိထဲ ေခ်ာေနတတ္တယ္။

ဥပမာ - အရက္ဆုိပါစုိ႔

က်န္းမာေရး ရႈေထာင့္က ၾကည့္ၾကည့္၊

ဘာသာေရး ရႈေထာင့္က ၾကည့္ၾကည့္ မေကာင္းဘူး။

မူးယစ္တယ္။ အမွား အမွန္ကို မခြဲျခားႏိုင္ဘူး။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တတ္တယ္။

အမွတ္သညာ နည္းတယ္။ ေသရင္ ငရဲက်တယ္။ ငရဲက လြတ္ရင္ ရူးသြပ္တယ္။

ေၾကာင္စီစီေနတယ္။ သူငယ္ျပန္တယ္။ ဘာတစ္ခုမွ မေကာင္းဘူး။

ဒါေပမဲ့ အရက္ေသာက္တဲ့သူက အရက္ေကာင္းေၾကာင္းပဲ ေျပာတယ္။ 

တစ္က်ပ္ဖုိးေသာက္ရင္ တစ္က်ပ္ဖိုး မူးတယ္၊ မိန္းမထက္ေတာင္ သစၥာရွိပါသတဲ့။

လူ အင္မတန္ရြံတဲ့ မစင္ကိုယ္ေတာင္ ေခြးက နတ္သုဒၶါလုပ္ၿပီး စားေနတာၾကည့္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ဗာလာနံ ၀စနံ အပဓာနံ- လူမိုက္စကားကို ဘယ္ေတာ့မွ အတည္မျပဳနဲ႔။

အကုသိုလ္ကုိ အေကာင္းလုပ္ၿပီး ေဟာေနမွေတာ့ လူမိုက္တရားနာရင္ လူမိုက္ျဖစ္ရုံပဲ။

အရက္တရားနာရင္ အရက္သမားျဖစ္ရုံပဲ။

ဗုဒၶျမတ္စြာက အရက္နဲ႔ပက္သက္ၿပီး ေဟာခဲ့တာကေတာ့ ကံ(၅)ပါးကို က်ဴးလြန္တယ္။

သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာ

သုရာ ေမရယ - ေသရည္ အရက္ဟာ (မူးယစ္ေဆး၀ါး အားလုံးေပါ့)

ပမာဒ - မေကာင္းမႈအားလုံးကို ျပဳလုပ္ျဖစ္ဖို႔

ဌာန - အေၾကာင္းျဖစ္တယ္။

တန္ခုိးရွိတဲ့ သာဂတမေထရ္ေတာင္ နဂါးကို ႏိုင္ခဲ့ေပမဲ့ 

အရက္ေသာက္ၿပီး ေမွာက္ေနေတာ့ 

တီေကာင္တက္လာရင္ေတာင္ မႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒါဟာ အရက္က မေကာင္းလုိ႔ေပါ့။

ဒါ့ေၾကာင့္ ဘုရားအရိယာေတြက-

ေကာင္းက်ဳိးေပးမွ ေကာင္းတယ္လို႔ သတ္မွတ္ၾကတယ္။ 

ဒါဟာ အရိယာေတြရဲ႕ ဒႆနပါဘဲ။

အရိယာေတြဟာ ကိုယ္ႀကိဳက္ရင္ ေကာင္းတယ္လို႔

ဆႏၵာဂတိလိုက္ၿပီး နံရံကပ္စာေစာင္ေတြ မေရးၾကဘူး။

ေကာင္းက်ိဳးဆုိတာက-

ဘုံအားျဖင့္ - သုဂတိနဲ႔ နိဗၺာန္

ဘ၀အားျဖင့္ - လူ နတ္ ျဗဟၼာနဲ႔ အရိယာ

ရလာဒ္အားျဖင့္ - သုခနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ နိဗၺာန္။

( ဓမၼဒႆန မွတ္စုမ်ား က႑၌ မိမိအေနျဖင့္ ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶ၏တပည့္သာ၀ကမ်ား၊ ဆရာေတာ္မ်ား၊ ဆရာသမားမ်ား ဆုံးမေဟာၾကားခဲ့ေသာ ဓမၼႏွင့္ပက္သက္သည့္ အျမင္ဒႆန အဆိုအမိန္႔မ်ားကို အလ်ဥ္း သင့္သလုိ ေဖာ္ျပေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ဓမၼသည္ အမ်ားေျပာေနၾကတဲ့ တကၠ - အေတြး အေခၚ မဟုတ္ေပ။ အတကၠာ၀စရာ - ငါ ဘုရားရဲ႕ တရားေတာေတြဟာ ႀကံစည္ေတြးေတာရုံနဲ႔ သိျမင္ႏိုင္တဲ့ အရာမဟုတ္လို႔ ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္တိုင္ ထုတ္ေဖာ္ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေပသည္။ ဒႆန-ဆုိတဲ့ အမွန္တရားကို သိျမင္ႏိုင္တဲ့ ဥာဏ္မ်က္လုံးနဲ႔သာ ထိုးထြင္းသိျမင္ႏိုင္ေပသည္။ သာမန္မ်က္လုံးနဲ႔ကား လုံး၀ မသိျမင္ႏိုင္ေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဒႆန အရကိုလဲ ဥာဏ္အျမင္ မ်က္လုံးကိုသာ ေကာက္ယူရမည္ျဖစ္ေပသည္။ စကားခ်ပ္ )